Είναι Ιατρική Αμέλεια; Πώς να Ξεχωρίσετε την Αμέλεια από τον Κίνδυνο

Κάτι πήγε στραβά μετά τη θεραπεία σας στην Τουρκία, και εβδομάδες αργότερα το ξαναζείτε ακόμη στο μυαλό σας. Ίσως η πληγή δεν επουλώνεται όπως σας είχαν πει. Ίσως έχετε πόνο για τον οποίο κανείς δεν σας προειδοποίησε, ή το αποτέλεσμα δεν μοιάζει καθόλου με αυτό που είχατε συμφωνήσει. Έχετε ξαναπεράσει από το μυαλό σας το ραντεβού, τον βιαστικό προγραμματισμό, τις οδηγίες εξιτηρίου που μόλις που καταλάβατε — και καταλήγετε ξανά και ξανά στο ίδιο ερώτημα: ήταν απλώς κακή τύχη, ή με απογοήτευσε κάποιος;

Αυτό το ερώτημα είναι πιο δύσκολο να απαντηθεί από όσο φαίνεται. Ακόμη και οι γιατροί διαφωνούν για το πού τελειώνει ένας αποδεκτός κίνδυνος και πού αρχίζει μια πραγματική αποτυχία φροντίδας. Μέσα στον πόνο, μακριά από την κλινική που σας αντιμετώπισε, η γραμμή μπορεί να είναι σχεδόν αδύνατο να τη διακρίνετε.

Αυτή η σελίδα θα σας βοηθήσει να χαράξετε εκείνη τη γραμμή — τι διαχωρίζει πραγματικά μια γνωστή επιπλοκή από την αμέλεια, ποια σημάδια δείχνουν προς τη μία ή την άλλη κατεύθυνση, και τι σημαίνει το καθένα για τις επιλογές που έχετε μπροστά σας.

Ποια είναι η διαφορά μεταξύ επιπλοκής και κακής ιατρικής πρακτικής;

Ένα κακό αποτέλεσμα δεν είναι το ίδιο με μια λανθασμένη ενέργεια. Αυτή είναι η διάκριση πάνω στην οποία στηρίζονται όλα τα υπόλοιπα, και είναι εκείνη που οι περισσότεροι άνθρωποι που βρίσκονται σε πόνο τείνουν να παραβλέπουν.

Κάθε επέμβαση ενέχει κίνδυνο. Ορισμένοι ασθενείς αιμορραγούν περισσότερο από το αναμενόμενο, κάποιοι επουλώνονται αργά, κάποια εμφυτεύματα αστοχούν ακόμη κι όταν όλα έγιναν σωστά. Η ιατρική κινείται στον χώρο των πιθανοτήτων, όχι των βεβαιοτήτων, και ένα κακό αποτέλεσμα μπορεί να συμβεί χωρίς κανείς να έχει κάνει λάθος.

Ένας γνωστός κίνδυνος που εκδηλώνεται είναι επιπλοκή

Αν ένας κίνδυνος ήταν πραγματικός, σας γνωστοποιήθηκε εκ των προτέρων και αντιμετωπίστηκε σωστά όταν εκδηλώθηκε, αυτό που έχετε είναι μια επιπλοκή — ακόμη κι αν σας άφησε φοβισμένους και οικονομικά επιβαρυμένους.

Ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας αντιμετωπίζει την ασφάλεια των ασθενών ως τη μείωση της αποφεύξιμης βλάβης, χαράσσοντας έτσι μια γραμμή μεταξύ της βλάβης που η καλή φροντίδα αποτρέπει και εκείνης που ακόμη και η καλή φροντίδα δεν μπορεί ενίοτε να αποτρέψει (WHO, "Patient safety"). Η αμέλεια βρίσκεται στην αποφεύξιμη πλευρά αυτής της γραμμής.

Γιατί ο πόνος και η δυσαρέσκεια δεν αποτελούν απόδειξη

Το να πονάτε και να νιώθετε δυσαρεστημένοι είναι απολύτως κατανοητό. Δεν αποτελεί, από μόνο του, απόδειξη ότι κάποιος έκανε κάτι λάθος.

Τα δικαστήρια και οι ιατρικοί εμπειρογνώμονες δεν ρωτούν αν υποφέρετε. Θέτουν ένα πιο συγκεκριμένο ερώτημα: μήπως η φροντίδα υπολειπόταν εκείνης που θα είχε παράσχει ένας ευλόγως ικανός επαγγελματίας στην ίδια κατάσταση; Μπορεί να έχετε υποστεί πραγματική βλάβη και ωστόσο να λάβατε αποδεκτή φροντίδα· και αντίστροφα, μπορεί να λάβατε αμελή φροντίδα που, από τύχη, προκάλεσε μόνο ελάσσονα βλάβη.

Η κακή ιατρική πρακτική είναι ένα κατώφλι, όχι ένα συναίσθημα

Η κακή ιατρική πρακτική είναι ένα νομικό πρότυπο που δομείται από συγκεκριμένα στοιχεία τα οποία πρέπει να συντρέχουν ταυτόχρονα. Οι διασυνοριακές αξιώσεις τραυματισμού γενικά στηρίζονται σε δύο θεωρίες: ότι η φροντίδα ήταν αμελής, ή ότι δεν σας ενημέρωσαν ποτέ σωστά για τους κινδύνους πριν συναινέσετε (AMA Journal of Ethics).

Το να γνωρίζετε αν η κατάστασή σας υπερβαίνει αυτό το κατώφλι σάς λέει αν υπάρχει υπόθεση που αξίζει να διερευνηθεί, ή αν αντιμετωπίζετε έναν αναγνωρισμένο κίνδυνο που, δυστυχώς, εκδηλώθηκε. Η επόμενη ενότητα αναλύει τα τέσσερα στοιχεία που πρέπει να πληρούνται.

Το τετραμερές κριτήριο: πώς κρίνεται στην πραγματικότητα η αμέλεια

Οι δικηγόροι και οι ιατρικοί εμπειρογνώμονες δεν κρίνουν την αμέλεια με βάση την ενστικτώδη εντύπωση. Εξετάζουν τα γεγονότα μέσα από ένα τετραμερές κριτήριο, και τα ίδια τέσσερα στοιχεία εμφανίζονται είτε η υπόθεση εκδικάζεται στην Κωνσταντινούπολη, στη Μαδρίτη ή στη Βοστώνη. Πρέπει να συντρέχουν και τα τέσσερα. Αν λείπει έστω ένα, δεν υπάρχει αξίωση — μόνο ένα κακό αποτέλεσμα.

Σκεφτείτε τα ως τέσσερις κλειδαριές στην ίδια πόρτα. Ένας χειρουργός μπορεί να έκανε κάτι σαφώς λάθος (παραβίαση), αλλά αν θα καταλήγατε στο ίδιο σημείο έτσι κι αλλιώς, ο αιτιώδης σύνδεσμος αποτυγχάνει και η πόρτα παραμένει κλειστή.

Γιατί οι διασυνοριακές υποθέσεις στηρίζονται σε δύο θεωρίες

Όταν η θεραπεία έγινε σε μία χώρα και ο ασθενής ζει σε άλλη, οι αξιώσεις συνήθως στηρίζονται είτε στην ιατρική αμέλεια είτε σε αποτυχία ενημερωμένης συγκατάθεσης. Μια ανασκόπηση στο AMA Journal of Ethics περιγράφει αυτές ως τις δύο θεωρίες ευθύνης στις οποίες συχνότερα καταφεύγουν τραυματισμένοι ασθενείς ιατρικού τουρισμού.

Η ενημερωμένη συγκατάθεση έχει σημασία διότι ένας κίνδυνος για τον οποίο δεν προειδοποιηθήκατε ποτέ — και τον οποίο θα είχατε αρνηθεί αν το γνωρίζατε — μπορεί από μόνος του να αποτελεί παραβίαση, ακόμη κι αν το χειρουργείο εκτελέστηκε τεχνικά σωστά.

Αντιμετωπίστε αυτό το κριτήριο ως εργαλείο για την οργάνωση όσων σας συνέβησαν, όχι ως πρόβλεψη. Οι ενότητες που ακολουθούν εξετάζουν κάθε στοιχείο με τη σειρά, ξεκινώντας από το καθήκον που σας όφειλε η κλινική.

Σας όφειλε η κλινική καθήκον επιμέλειας;

Από τα τέσσερα στοιχεία που πρέπει να αποδείξετε, αυτό είναι συνήθως το πιο απλό. Τη στιγμή που μια κλινική σας δέχτηκε ως ασθενή και σας αντιμετώπισε, ανέλαβε νομική υποχρέωση να σας φροντίσει με επάρκεια. Αυτό το καθήκον γεννήθηκε αυτόματα με την έναρξη της σχέσης.

Τι δημιουργεί το καθήκον

Ένα καθήκον επιμέλειας που απορρέει από μια επαγγελματική σχέση είναι εδραιωμένο σε πολλά νομικά συστήματα, αλλά το πώς εφαρμόζεται συγκεκριμένα βάσει του τουρκικού δικαίου αξίζει να επιβεβαιωθεί με δικηγόρο εξειδικευμένο στο τουρκικό δίκαιο. Σε γενικές γραμμές: κάνατε κράτηση, πληρώσατε, ένας γιατρός ή οδοντίατρος σας εξέτασε και εκτέλεσε μια επέμβαση. Αυτού του τύπου η σχέση είναι εκείνη από την οποία τυπικά απορρέει ένα καθήκον φροντίδας.

Η Τουρκία ρυθμίζει επίσης αυτό το ζήτημα άμεσα. Σύμφωνα με τον Κανονισμό για τον Διεθνή Τουρισμό Υγείας και την Υγεία του Τουρίστα του Υπουργείου Υγείας, κάθε εγκατάσταση που αντιμετωπίζει ξένους ασθενείς πρέπει να διαθέτει ειδικό πιστοποιητικό εξουσιοδότησης τουρισμού υγείας και να πληροί καθορισμένα πρότυπα ως προς την εξυπηρέτηση, τη γλωσσική υποστήριξη και την ασφάλεια των ασθενών. Το αν μια παραβίαση αυτών των απαιτήσεων γεννά αγώγιμη αστική ευθύνη για έναν ξένο ασθενή είναι ξεχωριστό νομικό ζήτημα, το οποίο ένας δικηγόρος εξειδικευμένος στο τουρκικό δίκαιο είναι σε θέση να απαντήσει για την περίπτωσή σας.

Γιατί το καθήκον σπάνια αποτελεί πεδίο διαμάχης

Στις περισσότερες υποθέσεις κακής ιατρικής πρακτικής, κανείς δεν αμφισβητεί σοβαρά αν υπήρξε καθήκον. Η κλινική σας αντιμετώπισε· το καθήκον έπεται. Η πραγματική διαμάχη μεταφέρεται σχεδόν πάντα στο επόμενο στοιχείο: αν το πρότυπο φροντίδας υπολειπόταν.

Πού εντάσσεται το πρακτορείο ή ο μεσάζων

Πολλοί διεθνείς ασθενείς κάνουν κράτηση μέσω συντονιστή ή πρακτορείου και όχι απευθείας με την κλινική. Οι τουρκικοί κανονισμοί απαιτούν από αυτούς τους μεσάζοντες να διαθέτουν τα δικά τους πιστοποιητικά εξουσιοδότησης και να πληρούν καθορισμένα πρότυπα, κάτι που μπορεί να γεννά νομικές υποχρεώσεις απέναντί σας — αν και ένας δικηγόρος εξειδικευμένος στο τουρκικό δίκαιο πρέπει να επιβεβαιώσει αν αυτές οι υποχρεώσεις μπορούν να επικαλεστούν στο πλαίσιο μιας αξίωσης.

Το κλινικό καθήκον της θεράπουσας κλινικής δεν εξαφανίζεται επειδή ένας μεσάζων οργάνωσε το ταξίδι. Και οι δύο σχέσεις μπορεί να έχουν σημασία, και ένας δικηγόρος εξειδικευμένος στην Τουρκία μπορεί να ξεκαθαρίσει ποιος σας όφειλε τι.

Παραβιάστηκε το πρότυπο φροντίδας;

Αυτό είναι το ερώτημα γύρω από το οποίο περιστρέφεται τα πάντα. Ένα κακό αποτέλεσμα δεν αποδεικνύει από μόνο του κακή ιατρική πρακτική. Αυτό που έχει σημασία είναι αν οι άνθρωποι που σας αντιμετώπισαν υπολείπονταν του προτύπου που θα είχε τηρήσει ένας ευλόγως ικανός επαγγελματίας στην ίδια κατάσταση.

Αυτό το πρότυπο δεν αφορά την τελειότητα — αφορά το αν η φροντίδα ήταν εντός του εύρους εκείνων που θα είχε κάνει ένας προσεκτικός, κατάλληλα εκπαιδευμένος επαγγελματίας. Το Γενικό Ιατρικό Συμβούλιο του Ηνωμένου Βασιλείου ορίζει αναμενόμενα πρότυπα για τη συγκατάθεση, την ειλικρίνεια και την ασφάλεια των ασθενών για τους γιατρούς. Η Τουρκία διαθέτει το δικό της ρυθμιστικό πλαίσιο βάσει των κανόνων τουρισμού υγείας του Υπουργείου Υγείας, το οποίο καθορίζει απαιτήσεις εξουσιοδότησης και ασφάλειας ασθενών για πιστοποιημένους παρόχους.

Παραβίαση δια πράξεως έναντι παραβίασης δια παραλείψεως

Μια παραβίαση μπορεί να συμβεί με δύο τρόπους: κάτι έγινε λάθος, ή κάτι που έπρεπε να είχε γίνει παραλείφθηκε.

• Παραβίαση δια πράξεως — έγινε το λάθος πράγμα: εμφυτεύματα τοποθετημένα σε λάθος γωνία, μόσχευμα που ελήφθη πέρα από ασφαλή όρια, ή αισθητική ένεση σε ανατομικό επίπεδο υψηλού κινδύνου.
• Παραβίαση δια παραλείψεως — παραλείφθηκε ένα απαραίτητο βήμα: καμία απεικόνιση πριν από τη θεραπεία, καμία εξέταση αίματος πριν από το χειρουργείο, κανένα ιατρικό ιστορικό, κανένα τηρούμενο αρχείο.

Οι απούσες διαγνωστικές εξετάσεις και τα ανύπαρκτα αρχεία αποτελούν ένα τεκμηριωμένο μοτίβο στον ιατρικό τουρισμό. Μια ανασκόπηση του British Dental Journal για την κάλυψη από τα βρετανικά ΜΜΕ διαπίστωσε ανεπαρκή αρχεία και απούσες ακτινογραφίες ανάμεσα στις επαναλαμβανόμενες ανησυχίες σε υποθέσεις οδοντιατρικού τουρισμού. Ένα ξεχωριστό σχόλιο του BDJ προτρέπει τους ασθενείς να αποκτούν αντίγραφα όλων των ακτινογραφιών, αρχείων και εντύπων συγκατάθεσης πριν φύγουν από τη χώρα, καθώς η συνέχεια της φροντίδας εξαρτάται από αυτά.

Όταν η συγκατάθεση δεν λήφθηκε ποτέ πραγματικά

Η ενημερωμένη συγκατάθεση είναι από μόνη της ένα καθήκον. Δικαιούστε να κατανοήσετε τους ρεαλιστικούς κινδύνους, τις εναλλακτικές και το πώς φαίνεται μια αποτυχία, πριν συμφωνήσετε σε οτιδήποτε. Αν αυτοί οι κίνδυνοι δεν εξηγήθηκαν ποτέ, ή αν σας δόθηκαν έγγραφα που δεν μπορούσατε να κατανοήσετε πλήρως χωρίς πραγματική δυνατότητα να κάνετε ερωτήσεις, αυτό μπορεί να αποτελεί παραβίαση ακόμη κι αν η ίδια η επέμβαση πήγε τεχνικά καλά. Ένα κριτικό σχόλιο για την ηθική του ιατρικού τουρισμού εντοπίζει τις αποτυχίες συγκατάθεσης ως δομική αδυναμία στη διασυνοριακή φροντίδα.

Αποδεκτός κίνδυνος ή πιθανή παραβίαση;

Ορισμένα αποτελέσματα είναι αναγνωρισμένες επιπλοκές που μπορούν να συμβούν ακόμη και με άριστη φροντίδα. Άλλα υποδεικνύουν ότι κάτι πήγε στραβά στην ίδια τη διαδικασία.

Το επόμενο ερώτημα είναι αν αυτή η παραβίαση προκάλεσε πραγματικά τη βλάβη σας.

Προκάλεσε πραγματικά η παραβίαση τη βλάβη σας;

Αυτό είναι το στοιχείο που παρεξηγείται πιο συχνά. Μια κλινική μπορεί να κάνει κάτι κάτω από το πρότυπο, εσείς μπορεί να καταλήξετε σε χειρότερη κατάσταση, κι ωστόσο τα δύο μπορεί να μη συνδέονται νομικά. Ο αιτιώδης σύνδεσμος σημαίνει ότι η βλάβη πρέπει να απορρέει από την παραβίαση — όχι απλώς να συμβαίνει ταυτόχρονα μαζί της.

Οι δικηγόροι το διατυπώνουν ενίοτε ως εξής: θα είχε συμβεί η βλάβη έτσι κι αλλιώς, χωρίς το λάθος; Αν η απάντηση είναι ναι, η παραβίαση μπορεί να μην είναι εκείνο που προκάλεσε την απώλειά σας, ακόμη κι αν ήταν πραγματική.

Τι μπορεί να διασπάσει την αλυσίδα

Δύο πράγματα συχνά αποδυναμώνουν ένα επιχείρημα αιτιώδους συνδέσμου:

• Προϋπάρχουσες παθήσεις — οστική απώλεια, νόσος των ούλων, καρδιακή πάθηση, ή ανατομία που καθιστούσε πιθανό ένα κακό αποτέλεσμα ανεξάρτητα από τον τρόπο εκτέλεσης της επέμβασης.
• Παρεμβαίνοντες παράγοντες — κάτι που συνέβη μετά τη θεραπεία και συνέβαλε στη βλάβη, όπως η μη τήρηση των οδηγιών μετεγχειρητικής φροντίδας, μια άσχετη λοίμωξη, ή μια δεύτερη επέμβαση αλλού.

Κανένα από αυτά δεν τερματίζει αυτόματα μια αξίωση. Σημαίνουν απλώς ότι ο σύνδεσμος πρέπει να αποδειχθεί σωστά αντί να θεωρηθεί δεδομένος.

Σαφής αιτιώδης σύνδεσμος έναντι αμφισβητούμενου αιτιώδους συνδέσμου

Μια αξιολογημένη από ομοτίμους περίπτωση στο British Dental Journal τεκμηρίωσε έναν ασθενή που είχε τοποθετήσει εμφύτευμα πλήρους τόξου στο εξωτερικό και παρουσιάστηκε χρόνια αργότερα με σοβαρή οστική απώλεια, λοίμωξη και ένα άνοιγμα μεταξύ στόματος και κόλπου (British Dental Journal, τόμος 233). Όταν η βλάβη είναι τόσο συγκεκριμένη και ιχνηλατήσιμη, ο αιτιώδης σύνδεσμος είναι πολύ ευκολότερο να υποστηριχθεί.

Η γκρίζα ζώνη του βαροτραύματος

Η πτήση σύντομα μετά τη θεραπεία δημιουργεί μια γνήσια γκρίζα ζώνη. Μια βιβλιογραφική ανασκόπηση στο British Dental Journal προειδοποιεί ότι το αεροπορικό ταξίδι λίγο μετά από οδοντιατρική εργασία μπορεί να προκαλέσει βαρότραυμα κόλπων και βαροδοντικό άλγος (British Dental Journal, τόμος 234). Αν επιστρέψατε με πτήση την επόμενη μέρα, μια κλινική μπορεί να ισχυριστεί ότι η μεταβολή πίεσης ευθύνεται για το πρόβλημά σας, όχι η εργασία της.

Γι' αυτό έχουν τόσο μεγάλη σημασία τα ειλικρινή ιατρικά αρχεία και μια ανεξάρτητη αξιολόγηση στη χώρα σας. Ένας κλινικός γιατρός στη δική σας χώρα, που τεκμηριώνει τα ευρήματά του, χτίζει τη γέφυρα ανάμεσα σε αυτό που έγινε και σε αυτό που βιώνετε.

Υποστήκατε πραγματική, μετρήσιμη απώλεια;

Μια αξίωση χρειάζεται κάτι περισσότερο από ένα λάθος. Χρειάζεται βλάβη που μπορείτε να προσδιορίσετε, να περιγράψετε και, ιδανικά, να τεκμηριώσετε. Οι δικηγόροι το αποκαλούν στοιχείο της «ζημίας», και χωρίς αυτό ακόμη και μια σαφής παραβίαση φροντίδας σπάνια οδηγεί κάπου.

Τι μετράει πραγματικά ως βλάβη

Η βλάβη δεν χρειάζεται να είναι αποκλειστικά σωματική. Διάφορα είδη απώλειας μπορούν να έχουν σημασία, συχνά συνδυαστικά:

• Επιπλέον θεραπεία που χρειάζεστε τώρα για να αποκατασταθεί η ζημιά — διορθωτικό χειρουργείο, αντικατάσταση εμφυτευμάτων, ή εργασία αναθεώρησης.
• Πόνος και ταλαιπωρία, συμπεριλαμβανομένης της συνεχιζόμενης δυσφορίας, λοίμωξης, ή ψυχολογικής επιβάρυνσης από ένα παραμορφωτικό αποτέλεσμα.
• Απώλεια λειτουργικότητας, όπως δυσκολία στη σίτιση, την αναπνοή ή τη σωστή μάσηση.
• Οικονομικό κόστος, από την αρχική αμοιβή έως το κόστος αποκατάστασης της βλάβης στη χώρα σας.
• Απώλεια εισοδήματος αν δεν μπορούσατε να εργαστείτε κατά την ανάρρωση ή τις επαναλαμβανόμενες θεραπείες.

Αυτό το κόστος αποκατάστασης είναι συχνά το σημείο όπου η βλάβη γίνεται αδιαμφισβήτητη. Μια έρευνα της British Dental Association σε 1.000 οδοντιάτρους, που αναφέρεται σε μια αξιολογημένη από ομοτίμους ανάλυση του British Dental Journal, διαπίστωσε ότι το 86% είχε αντιμετωπίσει ασθενείς με επιπλοκές μετά από θεραπεία στο εξωτερικό, με το διορθωτικό κόστος να κυμαίνεται συνήθως στις £500–£1.000 και μία στις πέντε περιπτώσεις να ξεπερνά τις £5.000. Αριθμοί σαν αυτούς αποδεικνύουν ότι η βλάβη είναι πραγματική και ποσοτικοποιήσιμη.

Γιατί ένα «παρ' ολίγον» συνήθως δεν αρκεί

Αν κάτι πήγε στραβά αλλά δεν προκάλεσε μόνιμη βλάβη, γενικά δεν έχετε απώλεια προς αποκατάσταση. Μια τρομακτική στιγμή που επιλύθηκε πλήρως, ή ένα ελάσσον λάθος που το σώμα σας αντιμετώπισε από μόνο του, σπάνια στηρίζει μια αξίωση, όσο αναστατωτικό κι αν ήταν.

Ποιος είναι ο σκοπός της αποζημίωσης

Πώς μπορείτε να καταλάβετε σε ποια θέση βρίσκεστε;

Δεν μπορείτε να βγάλετε ετυμηγορία μόνοι σας, και δεν πρέπει να το επιχειρήσετε. Αυτό που μπορείτε να κάνετε είναι να συγκεντρώσετε αρκετά στοιχεία ώστε να κατανοήσετε αν η υπόθεσή σας αξίζει σωστή διερεύνηση. Σκεφτείτε αυτό το στάδιο ως συλλογή γεγονότων, όχι ως απόδοση ευθυνών.

Προειδοποιητικά σημάδια που δείχνουν προς παραβίαση

Ορισμένα μοτίβα κλίνουν μακριά από το «άτυχο αποτέλεσμα» και προς το «κάτι έγινε λάθος». Κανένα από αυτά δεν αποτελεί αφ' εαυτού απόδειξη, αλλά αρκετά μαζί είναι λόγος να εξετάσετε τα πράγματα πιο προσεκτικά.

• Καμία πραγματική διαγνωστική εξέταση πριν από τη θεραπεία. Καμία απεικόνιση, καμία σωστή εξέταση, κανένα ιατρικό ιστορικό πριν από μια σοβαρή επέμβαση.
• Συγκατάθεση που δεν ήταν ενημερωμένη. Δεν σας ενημέρωσαν ποτέ για τον συγκεκριμένο κίνδυνο που εκδηλώθηκε, ή το έντυπο υπογράφηκε λίγα λεπτά πριν το χειρουργείο σε γλώσσα που δεν διαβάζετε.
• Προγραμματισμός με γνώμονα τον όγκο. Πολλαπλά εμφυτεύματα, εξαγωγές ή επεμβάσεις στριμωγμένα σε μία σύντομη επίσκεψη με ελάχιστη ή καμία αξιολόγηση ανάμεσά τους.
• Η κλινική σιωπά όταν αναφέρετε πρόβλημα. Άρνηση κοινοποίησης αρχείων, υπεκφυγές, ή κανένα σχέδιο παρακολούθησης μόλις επισημάνετε μια επιπλοκή.

Τι να συγκεντρώσετε τώρα

Συγκεντρώστε τα πάντα όσο ακόμη υπάρχουν. Ένα αξιολογημένο από ομοτίμους άρθρο του British Dental Journal για τον οδοντιατρικό τουρισμό συστήνει ρητά στους ασθενείς να αποκτούν αντίγραφα όλων των αρχείων, ακτινογραφιών και εντύπων συγκατάθεσης.

• Κλινικές σημειώσεις και το πλάνο θεραπείας σας
• Ακτινογραφίες, αξονικές τομογραφίες και κάθε απεικόνιση πριν/μετά
• Έντυπα συγκατάθεσης και τυχόν φυλλάδια που σας δόθηκαν
• Όλη η αλληλογραφία: WhatsApp, email, επιβεβαιώσεις κρατήσεων, τιμολόγια
• Φωτογραφίες με ημερομηνία του αποτελέσματος και τυχόν νέων συμπτωμάτων

Από πού προέρχεται η πραγματική αξιολόγηση

Δύο ξεχωριστές γνώμες έχουν σημασία. Ένας επαγγελματίας στη δική σας χώρα μπορεί να σας εξετάσει και να πει, με κλινικούς όρους, αν το πρότυπο φροντίδας τηρήθηκε και ποια διόρθωση χρειάζεστε τώρα.

Το νομικό ζήτημα βρίσκεται πιθανότατα στην Τουρκία. Επειδή η θεραπεία έγινε εκεί, το τουρκικό δίκαιο είναι πιθανό να διέπει την αξίωση κλινικής αμέλειας, αν και η διασυνοριακή ευθύνη μπορεί να είναι πολύπλοκη — ένας δικηγόρος εξειδικευμένος τόσο στο τουρκικό δίκαιο όσο και στη δικαιοδοσία της χώρας σας πρέπει να επιβεβαιώσει τους εφαρμοστέους κανόνες (όπως σημειώνεται στο AMA Journal of Ethics και επισκοπείται στη βιβλιογραφία περί ιατρικής ευθύνης). Οι προθεσμίες παραγραφής ποικίλλουν ανάλογα με τη νομική βάση και τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά της υπόθεσης, γι' αυτό μην υποθέσετε ότι είναι πολύ αργά — ζητήστε να το ελέγξει εξειδικευμένος δικηγόρος πριν καταλήξετε σε οποιοδήποτε συμπέρασμα.

Τα δύο πράγματα που αξίζει να κάνετε πρώτα σας κοστίζουν ελάχιστα και ξεκαθαρίζουν πολλά. Κλείστε ανεξάρτητη κλινική αξιολόγηση με γιατρό ή οδοντίατρο στη χώρα σας και ζητήστε γραπτή τεκμηρίωση των ευρημάτων — και αν αυτό υποδεικνύει κάτι που θα έπρεπε να είχε γίνει διαφορετικά. Ταυτόχρονα, ζητήστε τον πλήρη φάκελό σας από την τουρκική κλινική: έντυπα συγκατάθεσης, σημειώσεις θεραπείας, απεικονίσεις, φωτογραφίες πριν και μετά, συνταγές και κάθε αλληλογραφία. Έχετε δικαίωμα σε αυτά τα αρχεία, και αποτελούν τη ραχοκοκαλιά κάθε μεταγενέστερης αξιολόγησης.

Έχοντας αυτά τα δύο στα χέρια σας, ένας δικηγόρος εξειδικευμένος στην Τουρκία μπορεί να σας πει αν τα τέσσερα στοιχεία — καθήκον επιμέλειας, παραβίαση του αναμενόμενου προτύπου, βλάβη και άμεσος σύνδεσμος μεταξύ των δύο — υπάρχουν πράγματι στην υπόθεσή σας. Πρόκειται για ζήτημα αποδείξεων, όχι του πόσο αναστατωμένοι ή οικονομικά επιβαρυμένοι νιώθετε — και είναι κάτι που μόνο κάποιος που εργάζεται υπό το τουρκικό δίκαιο μπορεί να απαντήσει με ασφάλεια.

Μην αποτρέψετε τον εαυτό σας από το να ρωτήσει επειδή υποθέτετε ότι το παράθυρο έχει κλείσει. Οι τουρκικές προθεσμίες εξαρτώνται από τη νομική οδό και τα γεγονότα της υπόθεσής σας, και σε ορισμένες περιπτώσεις τρέχουν πολύ περισσότερο από όσο συνήθως πιστεύουν οι άνθρωποι. Ζητήστε την αξιολόγηση, συγκεντρώστε τον φάκελο, και αφήστε κάποιον εξειδικευμένο να σας εξηγήσει τι κρατάτε στα χέρια σας.

Συχνές ερωτήσεις